Με ιδιαίτερη επιτυχία και με τη συμμετοχή περισσότερων από 35 εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (κυρίως του κλάδου ΠΕ04, αλλά και άλλων ειδικοτήτων) πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 19 Μαΐου 2026 (18:00 – 21:00) η διαδικτυακή επιμορφωτική εσπερίδα με θέμα:«Λειτουργία και Εκπαιδευτική Αξιοποίηση των Σχολικών Σεισμογράφων»
Η εσπερίδα συνδιοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Φυσικής Εσωτερικού της Γης και Γεωκαταστροφών του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ) και τα Ε.Κ.Φ.Ε. Λασιθίου, Ρεθύμνου, Χανίων και 1ο Ηρακλείου, στο πλαίσιο του καινοτόμου προγράμματος «Πιλοτικό Ερευνητικό Δίκτυο Σχολικών Σεισμογράφων σε Σχολεία της Κρήτης».
Θεματολογία και Άξονες της Εσπερίδας
Η εκδήλωση διαρθρώθηκε σε τρεις κεντρικούς άξονες, καλύπτοντας τόσο το θεωρητικό υπόβαθρο όσο και την πρακτική εφαρμογή της Σεισμολογίας στην εκπαιδευτική διαδικασία:
- Παρουσίαση του Πιλοτικού Δικτύου Σχολικών Σεισμογράφων
Ο Καθηγητής Γεωφυσικής και Διευθυντής του Ινστιτούτου, κ. Φίλιππος Βαλλιανάτος, παρουσίασε μεταξύ άλλων το όραμα, τους στόχους και την πορεία ανάπτυξης του δικτύου σχολικών σεισμογράφων στην Κρήτη. Αναφέρθηκε στη σημασία της εισαγωγής της Σεισμολογίας στα σχολεία, όχι μόνο ως γνωστικό αντικείμενο, αλλά ως ένα ισχυρό εργαλείο για την καλλιέργεια της επιστημονικής σκέψης, της ανθεκτικότητας απέναντι σε φυσικές καταστροφές και της συμμετοχής των μαθητών σε πραγματική ερευνητική δραστηριότητα. - Τεχνικές Προδιαγραφές & Λειτουργία
Ο Υπεύθυνος του ΕΚΦΕ Θεσπρωτίας κ. Βασίλης Νούσης παρουσίασε τις τεχνικές προδιαγραφές, τη σωστή συνδεσμολογία και η διαδικασία εγκατάστασης και βαθμονόμησης των σχολικών σεισμογράφων. Οι εκπαιδευτικοί ενημερώθηκαν για τον τρόπο με τον οποίο οι σεισμογράφοι αυτοί καταγράφουν τις εδαφικές δονήσεις, μετατρέπουν το σήμα σε ψηφιακή μορφή και το διοχετεύουν στο κοινό δίκτυο παρακολούθησης. - Πρακτικό Εργαστήριο (Workshop): Διδακτική Αξιοποίηση στην Τάξη
Στο πρακτικό μέρος της εσπερίδας, παρουσιάστηκε από τον Υπέυθυνο του ΕΚΦΕ Λασιθίου κ. Μιχάλη Ορφανάκη ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για το πώς μπορούν οι εκπαιδευτικοί να εισαγάγουν τα σεισμικά δεδομένα στην καθημερινή διδασκαλία (Φυσική, Γεωγραφία, Γεωλογία, Project STEM).
- Ανάλυση πραγματικών σεισμών: Παρουσιάστηκε ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές, εργαζόμενοι σε ομάδες, μπορούν να μελετήσουν σεισμογραφήματα, να αναγνωρίσουν τα κύματα P (πρωτεύοντα) και S (δευτερεύοντα), να υπολογίσουν τις ταχύτητες διάδοσής τους και να προσδιορίσουν το επίκεντρο ενός σεισμού.
- Συνεργατική μάθηση χωρίς τοπικό σεισμογράφο: Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δυνατότητα που έχουν τα σχολεία που δεν διαθέτουν δικό τους σεισμογράφο να αξιοποιήσουν πλήρως τις καταγραφές και τα δεδομένα των υπόλοιπων ενεργών σταθμών του δικτύου της Κρήτης, προάγοντας τη συνεργασία μεταξύ σχολικών μονάδων.
Αποτίμηση και Προοπτικές
Η ενεργός συμμετοχή των εκπαιδευτικών, οι στοχευμένες ερωτήσεις τους κατά τη διάρκεια της συζήτησης και το θερμό ενδιαφέρον για την άμεση εφαρμογή των δραστηριοτήτων στις τάξεις τους, επιβεβαιώνουν την ανάγκη για τέτοιες βιωματικές και πρακτικές επιμορφώσεις.
Το Ε.Κ.Φ.Ε. Λασιθίου εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες:
- Στον Καθηγητή κ. Φίλιππο Βαλλιανάτο και την επιστημονική ομάδα του Ινστιτούτου Φυσικής Εσωτερικού της Γης και Γεωκαταστροφών του ΕΛΜΕΠΑ για την άριστη επιστημονική υποστήριξη και συνεργασία.
- Στους Υπευθύνους των συνεργαζόμενων Ε.Κ.Φ.Ε. Κρήτης για την κοινή προσπάθεια.
- Σε όλους τους εκπαιδευτικούς που αφιέρωσαν τον χρόνο τους, συμμετέχοντας ενεργά και καταθέτοντας τις δικές τους ιδέες και εμπειρίες.
Η προσπάθεια για την ενίσχυση της πειραματικής και βιωματικής διδασκαλίας των Φυσικών Επιστημών συνεχίζεται με συνέπεια!
